تاریخچه اشتغال زنان در ایران
در گذشته در ایران نیز، کوشش مربیان بیشتر این بود که دختران را فقط برای زندگی سالم خانوادگی آماده کنند و به کارهای علمی و فکری آنان تومجه لازم نمی شد. زیرا تصور می کردند
که زن تنها برای خانه داری و پرورش کودک خلق شده است و حضور اجتماعی او مفید نبوده یا مضر می باشد. در دوران قاجار، جدایی زنان مرفه و شهری از اجتماع به درجه ای بود که تنها هنگام حمام رفتن، شرکت در جلسات مذهبی یا مهمانی های زنانه می توانستند در کوچه و بازار ظاهر شوند. در حالیکه برای زنان طبقات محروم و متوسط جامعه جهت تامین هزینه زندگی و رفع ضروریات، کار در مزارع شالی و یا کارگاه های بافندگی و صنایع کوچک دستی الزامی بوده است.
در طول سه دهه اخیر این شرایط تغییرات زیادی داشته است. طبق آمارهای ارائه شده نرخ مشارکت زنان در بازار کار کشورهای پیشرفته آمریکای شمالی و کانادا، حدود 50 درصد است در حالیکه این عدد در کشورهای خاورمیانه بین 11 تا 13 درصد است.
تاثیر اشتغال زنان در زندگی خانوادگی آنها
روابط خانوادگی، تحت تأثیر پویایی نهادهای اجتماعی، با تحول دائم روبهروست. با تحول شرایط زیستی و به تبع آن، بروز نیازهای جدید، پیوسته نقشها در حال تغییرند. همراه با تغییرات ساختاری جامعه و بر اثر تحولات زندگی خانوادگی، زن خانهدار در عین مسئولیتهای متعارف خود، بیش از پیش، مجبور به کار در خارج از خانه شده است.
در عین حال، اشتغال زن در سطح وسیع جامعه، به رغم تعهدات دوگانهاش الزاماً به معنی بردگی و استثمار او نیست و نباید به چنین تحولی به دیده انکار نگریست . رو آوردن زنان به اشتغال در خارج از کانون خانوادگی تأثیری بسزا در ابعاد هویت اجتماعی آنان داشته و این امر، به نوبه خود، موجب افزایش اعتماد بهنفس جامعه زنان شده است. احراز موقعیت اجتماعی بهتر با تأثیری که از نظر شخصیتی به جا میگذارد، تا حدودی، معضلات ناشی از اشتغال دوگانه را هموار ساخته است.
البته نه تنها راه این تحول همیشه هموار نیست، احتمال هم دارد که در اثر تضاد ارزشی، در ایفای نقشها تعارضاتی پدید آید. خطر بروز چنین حالتی بیشتر در مواقعی است که فعالیت شغلی زن با الگوی سنتی همخوانی نداشته باشد. بویژه آنکه، در زندگی سنتی، با تقسیم کار براساس جنسیت، تحت هر شرایطی، اداره امور خانگی به عهده زن پنداشته میشود و براساس همین ارزشهای سنتی، فعالیت وی در خارج از خانه به معنی تضعیف انسجام خانواده تلقی میگردد .
به عبارت دیگر، اشتغال موجب رشد شخصیت زنان میشود، آنان را در نیل به تفاهم با دیگران تواناتر میسازد، و حس همکاری و مشارکت در زندگی زناشویی را در آنان قوت میبخشد.
زن کارمند کیست ؟
ابتدا به تعریف یک خانم کارمند می پردازیم. خانمی که در ساعات معینی از روز یا هفته به کار مشخصی برای دیگری (صاحبکار) می پردازد. معمولاً در ازای آن مبلغی دریافت می کند که نسبت به همان شغل و ساعات ، دریافتی کمتری از آقایان دارد .
نکته دوم سؤال هایی هست که در این زمینه ایجاد می شود و باید به دنبال راه حل برایشان باشیم :
آیا در جامعه امروز ما تخصص و توانایی زنان از مردان کمتر است ؟آیا کار در خانه برای خانم ها همیشه فراهم است ؟
آیا برای گذران زندگی در جامعه کنونی ایران ، درآمد مرد خانواده برای تمام خانواده کافی است ؟
آیا تمام مردان جامعه وظایف اقتصادی خودشان را به خوبی انجام میدهند ؟
آیا مردان به عنوان قطب اقتصادی خانواده ، توان برطرف کردن نیازهای خانواده را دارند ؟
آیا اگر زنی سرپرست خانوار باشد با درآمد کارمندی اموراتش میگذرد ؟
زنان کارمندی که سرپرست خانواده هستند، با فشارهای اقتصادی توان روحی شغل دوم رو دارند ؟
برای زنان کارمند که حقوق معلوم و معینی دارند، تورم چه جایگاهی در برنامه ریزی اقتصادی شان دارد ؟
اگر زنان کارمند در یک دوره خاص نیازمند شغل دیگری باشند چگونه می توانند پروسه رسیدن به شغل موقت را طی کنند و پس از رفع نیاز، ان را ترک کنند ؟
و سؤالات بسیار دیگری که راجع به شغل خانم ها مطرح می شود :
نکته دیگر این هست که شغل خانم ها باید طوری باشد که اگر دارای فرزند هستند، زمان شغل دومشان با وظایف مادرانه شان تداخل نداشته باشد.
زنی که از صبح فرزندش را به مهدکودک یا به مدرسه می سپارد. در ساعات بعدازظهر، کودک یا نوجوان به حضور وی در منزل نیاز دارد. هم از جهت رفع نیاز عاطفی و هم ایجاد آرامش و امنیت در خانه که شامل ردیف کردن شرایط امن خانه ، تهیه غذا ، آماده کردن لباس و رسیدگی به امور درسی فرزندانش است. لذا طبق برخی شرایط، شغل خانم ها میبایست از لحاظ زمانی و بعضاً مکانی سیال بوده که بُعد اقتصادی به ابعاد روانی و عاطفی خود و فرزند (و همسرش) آسیب نزند.
نکته آخر هم آن است که علیرغم سوق جامعه به سمت مدرنیته، جایگاه زن در خانواده به حدی جدی است که حضور کمرنگ وی میتواند ضربات جدی به دیواره خانواده و اجتماع بزند.
هیچ مهمانی خانوادگی بدون حضور مادر خانواده خصوصاً در منزل همان خانواده جالب نخواهد بود. هیچ فرزند یا همسری تحمل غیبت طولانیمدت و مداوم زن خانواده را نمی خواهد و خانه و زندگی هرچقدر زیبا ، بدون وجود و حضور زن آن خانه، دوستداشتنی نیست. لذا درصورتی که مجبور هستید برای مشغول شدن به شغل دیگری اقدام کنید، این مقاله را مطالعه کرده، ایده بگیرید، فکر کنید و سپس با توجه به شرایط خود بدان اقدام نمایید.
اصلیترین سؤالی که مطرح میشود این است که برای زنان کارمند چه مشاغل دومی وجود دارد؟ یا زنان کارمند به چه مشاغل دومی میتوانند مشغول شوند؟
(زیرا با توجه به پر بودن ساعات صبح و ظهر آنان، برای تصدی برخی مشاغل با محدودیت مواجه هستند).
بر اساس این سؤال و نکاتی که در بالا بدان اشاره شد، خانمهای کارمند را از لحاظ لزوم حضور فیزیکی و زمانی در منزل به دو گروه تقسیم میکنیم:
الف )آنان که با محدودیت مواجه هستند.
ب )آنان که محدودیتی ندارند.
در شغل خانم ها مسئله اصلی که باید به آن توجه کرد زمان است. شما باید به عنوان یک خانم به گونه ای عمل کنید که بتوانید زمان خود را در اختیار داشته باشید. پس از استفاده اینترنت برای راه اندازی یک کسب و کار غافل نشوید .
زمانی که شما به عنوان یک خانم یک شغل اینترنتی برای خود راه اندازی می کنید ،دیگر مسئله زمان خیلی برایتان مطرح نیست.
راه های اشتغال از طریق اینترنت و فضای مجازی(کار در خانه برای خانم ها) آن قدر گسترده و زیاد است که در این مجال نگنجد. اما ما به تعدادی از آن اشاره می کنیم که بیشتر در دسترس است و تخصص مهارت آن در مدت زمان کوتاهی قابل یادگیری است.
برای این کار داشتن یک لپ تاپ یا گوشی موبایل مجهز و متصل به اینترنت کافیست .
